Stan LAUREL - Me and my pal

Go to content

Main menu:

Stan LAUREL

BIOGRAFIE
 
 
 
 
 

Stan Laurel werd geboren als Arthur Stanley Jefferson op 16 juni 1890 in Ulverston, een stadje in het Lake District van Engeland. Zijn ouders waren allebei actief in het theater en als kind bracht hij de meeste tijd door bij zijn grootmoeder omdat zijn vader, A.J. Jefferson, manager was van verschillende theaters. Ook Stan werd aangetrokken door het theater en maakte zijn debuut op de planken op de leeftijd van 16 jaar.

In 1910 sloot Stan Laurel zich aan bij het rondreizende toneelgezelschap van Fred Karno waar Charlie Chaplin de hoofdrollen speelde. Geruime tijd was Stan de invaller van Chaplin. In september van dat jaar trok de groep naar Amerika maar wegens tegenvallend succes ging het in 1911 terug naar huis. In 1912 toerden zij door Europa en deden onder andere Rotterdam en Luik aan. Later dat jaar trok de groep opnieuw door Amerika waar een redelijk succes werd geboekt met de opvoering van “A Night in an English Musical Hall” waarin Chaplin zijn talent etaleerde en zo de aandacht trok van Mack Sennet die hem een contract aanbood om in Hollywood komedies te gaan draaien. Stan werd nu de nieuwe hoofdrolspeler bij Fred Karno maar door de afwezigheid van Charlie Chaplin was het succes niet meer verzekerd en werd de groep na een tijd ontbonden.
Stan besloot in Amerika te blijven in de hoop eveneens een filmcarrière te kunnen opbouwen. Het zou nog vier jaar duren voor het zover was. Van 1916 tot 1917 vormde hij een team met Alice en Baldwin Cooke die vrienden voor het leven werden. Aan hun samnwerking kwam een einde toen Stan iemand leerde kennen die een grote impact op zijn leven zou hebben: Mae Dahlberg.

Mae, een danseres en zangeres, was getrouwd maar had haar man achtergelaten in haar geboorteland Australië. Zij en Stan werden al gauw een koppel maar trouwden nooit omdat haar man niet wou scheiden. Toch zou zij zich steeds uitgaven als de echtgenote van Stan. Net als Chaplin, viel Stan meestal voor vrouwen die niet bij hem pasten zoals hij telkens weer tot zijn eigen scha en schande moest vaststellen. Mae was temperamentvol en brutaal wat het koppel zowel op persoonlijk als professioneel vlak niet ten goede kwam.
Het was toen dat Stan, op aanraden van Mae, zijn artiestennaam Laurel nam. In 1917 draaide hij zijn eerste film ‘Nuts in May’ en kreeg een jaarcontract voor een serie tweeakters bij Universal waar hij zijn eerste filmpersonage creëerde, Hickory Hiram. De films bleken niet echt grappig en zo belandde Stan weer op het toneel. Toch was hij nog te zien in films van “Bronco” Billy Anderson waaronder ‘The Lucky Dog’ uit 1921 waarin hij te zien was met bijrolspeler Oliver Hardy. Het zou echter nog enkele jaren duren voor het duo weer samen zou werken en het wereldberoemde Laurel en Hardy team zou vormen.

In 1924 zei Stan het theater vaarwel om zich volledig te concentreren op een filmcarrière, nu onder contract bij Joe Rock voor het draaien van twaalf tweeakters. Het contract had een eigenaardige clausule: Mae mocht in geen enkele film verschijnen. Het was immers al langer duidelijk dat Mae’s temperament Stans carrière in de weg stond. In 1925 begon zij zich toch weer te bemoeien met Stans werk. Joe Rock bereikte met haar uiteindelijk een financiële overeenkomst met inbegrip van een kaartje enkele reis naar Australië. Bevrijd van een zware last maakte Stan de twaalf films af voor zijn contract afliep en verhuisde naar de Hal Roach Studios als scenarist en regisseur.

In 1925 regisseerde Stan ‘Yes, Yes, Nanette’ waarin een nieuwkomer zijn opwachting maakte bij Hal Roach, nl. Oliver Hardy.
Het volgende jaar begon Stan, die zich goed in zijn vel voelde als scenarist en regisseur, noodgedwongen ook weer te acteren en werkte steeds meer samen met Oliver Hardy alhoewel zij nog niet als komisch duo werden uitgespeeld. Stan vormde eerst een duo met iemand anders: op 13 augustus 1926 huwde hij met Lois Nielson.

In 1927 werd het team Laurel en Hardy officieel geboren met het uitbrengen van ‘Duck Soup’(niet te verwarren met de latere Marx Brothers film met dezelfde titel), een film gebaseerd op een sketch van Stan Laurels vader . Een andere geboorte was er ook in Stans privé-leven op 10 december 1927, zijn dochter Lois.
In tegenstelling tot Oliver was Stan bezeten van elk aspect van de cinema: naast acteren ook schrijven, regisseren en monteren.

Het personage van Stan ontwikkelde zich gestaag, over een periode van enkele films, tot de domme dunne helft van Laurel en Hardy zoals iedereen ze nu kent.
In tegenstelling tot veel van hun collega’s maakten Laurel en Hardy zonder problemen de overstap van de stomme film naar de geluidsfilm. Hun eerste sprekende film was ‘Unaccostemed As We Are’. Andere geluidsfilms volgden elkaar in een snel tempo op.
Ondanks het helse tempo en alhoewel Stan niet altijd de creatieve controle had die hij wenste, waren de jaren in de Roach Studio bijzonder succesvol. Stan haalde zijn vrienden Alice and Balwin Cooke binnen en zij zouden een rol krijgen in meerdere Laurel en Hardy films.
In 1930 sloeg het noodlot toe. Het tweede kind van Stan en Lois, Stanley Robert, werd twee maanden te vroeg geboren en overleed negen dagen later. Ondanks het verdriet begon Stan korte tijd later te werken aan ‘Pardon Us’, de eerste langspeelfilm van het team. In december 1931 begon het filmen van ‘The Music Box’, één van Laurel en Hardy’s beste kortfilms en goed voor de Oscar van beste korte komische film in 1932.

In dat jaar voelde Stan dat hij aan vakantie toe was en hij besloot in de zomer zijn vader in Engeland te bezoeken. Ollie en zijn vrouw Myrtle vergezelden de Laurels. Wat een vakantie had moeten worden werd een zware klus want overal waar het duo kwam werden zij bestormd door enorme menigten. Het was tijdens deze reis dat Stan en Oliver ook echt vrienden werden. Hun werkrelatie was altijd uitstekend geweest maar buiten de studio brachten ze weinig tijd samen door. Dat veranderde tijdens deze trip en ze zouden voor de rest van hun leven beste vrienden blijven.

Terug in Amerika hervatte Stan Laurel het drukke werkritme met ‘Sons of the Desert’ uit 1933 als gevolg, één van Laurel en Hardy’s beste films. Zijn huwelijk met Lois Neilson  echter verwaterde en in de lente van 1933 ontmoette hij Virginia Ruth Rogers. De twee begonnen mekaar steeds vaker te zien en in oktober vroeg Lois de echtscheiding aan. Daarbovenop overleed Stans broer, die werkte als persoonlijke chauffeur van Stan, aan de complicaties na een eenvoudige tandheelkundige ingreep.

In augustus 1933 begon Stan aan het filmen van ‘Babes in Toyland’. Hal Roach had het scenario geschreven maar Stan vond dat het niet deugde voor Laurel en Hardy en na ontelbare discussies schreef Stan zijn eigen versie. Dit viel niet in goede aarde bij Hal Roach en hun relatie verzuurde.

Na ‘Bonnie Scotland’ in 1935 suggereerde Stans vrouw Virginia om een komische western te maken wat resulteerde in ‘Way Out West’. Ondertussen waren de wegen van Stan en Virginia uit elkaar gegaan en tot overmaat van ramp kwam een oude bekende op de proppen. Mae Dahlberg keerde terug uit Australië en eiste onderhoudsgeld van Stan omdat zij wettelijk hadden samengewoond van 1919 tot 1925. De rechter wees haar verzoek af.

Op 1 januari 1938 huwde Stan met Vera Illiana Shuvalova, een Russische zangeres. Virginia tekende protest aan tegen het huwelijk omdat haar echtscheiding met Stan nog niet definitief zou geweest zijn. In feite was de echtscheiding een paar dagen tevoren officieel geworden. Voor alle zekerheid deden Stan en Vera hun huwelijksplechtigheid op 28 februari 1938 nog eens over en in april werd nog een kerkelijke Russisch-orthodoxe plechtigheid gehouden. Vera had, net als Mae een slecht karakter, en Stan moest het bijna onmiddellijk ontgelden. Net zoals sommige vrouwen in de Laurel en Hardy films was Vera een feeks die er niet voor terugdeinsde om Stan een paar meppen met een koekenpan te verkopen. In mei 1940 scheidden ze.

Ondertussen was Stans relatie met Hal Roach niet verbeterd en Stan werd ontslagen wegens insubordinatie. Stan vocht zijn ontslag aan en de ene rechtszaak volgde de andere op tot Stan en Hal tot een akkoord kwamen, alle rechtszaken lieten vallen en Stan terugkeerde naar de Roach Studio. Laurel en Hardy zouden daar nog twee films maken, ‘A Chump at Oxford’ en ‘Saps at Sea’. In april 1940 liepen hun contracten bij Hal Roach af en richtten zij een eigen maatschappij op: “Laurel and Hardy Feature Productions”.
Vanaf september 1940 toerden Laurel en Hardy langs twaalf Amerikaanse grootsteden met ‘The Driver’s Licence’ sketch, geschreven door Stan. Het publiek was enthousiast en de kritieken waren goed.

Ondanks hun succes, was de smaak van de grote studio’s veranderd en tevergeefs wachtten zij op een nieuw filmcontract.

In januari 1941 hertrouwde Stan met Virginia Ruth om enkele maanden later terug uit elkaar te gaan. De officiële scheiding was pas in 1946.

In april 1941 bood 20th Century-Fox Laurel en Hardy uiteindelijk een contract aan voor één film met een optie voor negen meer over een periode van vijf jaar. Stan en Oliver aanvaardden het voorstel maar ondervonden al snel de nadelen van het werken voor een grote studio. Stan had geen enkele creatieve inbreng of controle over de films en Laurel en Hardy werden beschouwd als kleine radertjes in de grote Fox machine. De familiale sfeer in de Roach Studio die zij zo vanzelfsprekend vonden was voorgoed voorbij.
Na twee films, ‘Great Guns’ en ‘A-Haunting We Will Go’, werden zij ingehuurd door MGM voor ‘Air Raid Wardens’. Afwisselend werkten ze voor Fox en MGM met ‘The Bullfighters’ uit 1945 als sluitstuk.

In 1946 trouwde Stan met Ida Kitaeva Raphael, opnieuw een Russische zangeres. Maar deze keer was het anders. Stan vond, misschien wel voor de eerste keer, geluk in zijn huwelijk dat standhield tot aan zijn dood.

In 1947 vertrokken Laurel en Hardy, samen met hun echtgenotes, voor een tournee langs de belangrijkste Britse theaters. Aansluitend reisden ze ook door Zweden, Denemarken, Frankrijk en België, waar ze enkele weken met groot succes optraden in het Alhambra theater in Brussel en in de eerste week van januari 1948 eveneens in Antwerpen, Luik, Charleroi, Eupen, Verviers en Gent.

Stan en Oliver ontvingen in 1950 het aanbod om een film in Frankrijk te draaien. De opnames van ‘Atoll K’ werden een nachtmerrie. Stan werd ziek en moest worden geopereerd aan de prostaaten kreeg regelmatig aanvallen van suikerziekte. Hij verloor 30 kg. aan gewicht en ziet er in vele scènes als een wrak uit. Het zou hun laatste en misschien wel slechtste film worden.

Na hun terugkeer in Amerika deden zowel Stan als Oliver het een tijdje rustig aan tot zij in 1952 en 1953 opnieuw op tournee gingen door Engeland, ditmaal met nieuwe sketches geschreven door Stan Laurel, ‘A Spot of Trouble’ en ‘Birds of a Feather’.
Tijdens de tournee werd Stan opnieuw ziek waardoor de voorstellingen enkele weken stillagen en in mei 1954 kreeg Oliver een lichte hartaanval waardoor de tournee definitief afgebroken werd.

Ondertussen had Hal Roach vele Laurel en Hardy films verkocht aan de Amerikaanse televisie en ze werden met groot succes uitgezonden. Hal Roach Jr. wou met de twee komieken een reeks televisiefilms opnemen onder de titel ‘Laurel en Hardy’s Fabulous Fables’. Terwijl Stan een eerste scenario aan het schrijven was, ‘Babes in the Woods’, kreeg Oliver in 1955 twee  zware hartaanvallen.
Op 25 april 1955 kreeg Stan een hersenbloeding en werden de plannen voor de televisiefilms definitief afgevoerd.

Oliver Hardy stierf op 7 augustus 1957 en op dokters bevel kon Stan wegens zijn eigen slechte gezondheid de begrafenis niet bijwonen. Na de dood van Oliver weigerde Stan nog op te treden zonder zijn partner alhoewel hij toch bezig bleef met het uitwerken van grappen voor het duo.

Op 18 april 1961 ontving hij uit handen van Charlton Heston een speciale Oscar voor zijn pionierswerk op het gebied van komedie.
Een aanbod van Jerry Lewis om scenario’s voor hem te schrijven weigerde hij.

Stan Laurel overleed op 23 februari 1965. Op zijn verzoek werd hij gecremeerd. ‘Ik zie niet in waarom, met zo weinig ruimte voor de levenden, de doden zoveel plaats moeten innemen’, grapte hij eens. Zijn as werd bijgezet in de court of Liberty op de Hollywood Hills Forest Lawn Cemetery. De grafsteen vermeldt : ‘STAN LAUREL (1890-1965) ,een meesterlijke komiek, zijn geniale humor bracht blijdschap in de wereld waarvan hij hield.’

Stan Laurel heeft een ster op de ‘Hollywood Walk of Fame’, aan Hollywood Boulevard nr. 7021.

 
Back to content | Back to main menu